Skip to content

VLB-inspiratiesessie biedt bedrijfsadviseurs (stik)stof tot nadenken

Er zijn diverse onderwerpen die de gemoederen in de land- en tuinbouw bezighouden. Een onderwerp wat hier zeker bovenuit steekt is het complexe stikstofdossier. Reden voor de VLB om voor haar bedrijfsadviseurs een kennis- en inspiratiesessie te organiseren over dit onderwerp.

Carlijn van Gulpen, programmamanager PAS Meldingen bij het ministerie van LNV, mocht de aftrap verzorgen van de goed bezochte bijeenkomst op 3 november jl. Van Gulpen gaf een toelichting op het stikstofdossier en besprak de status en uitdagingen van het Rijk. Haar boodschap was duidelijk: zonder natuurherstel blijven we in de crisis.

De programmamanager vertelde verder dat het verminderen van stikstof lastig is, omdat de herkomst van stikstofdepositie flink verschilt per gebied. Dat vraagt om maatwerk en een gebiedsgerichte aanpak. Hierin werkt het Rijk samen met andere overheden. ‘Het kabinet zet samen met medeoverheden maatregelen slim en gericht in daar waar ze nodig zijn en het meeste effect hebben,’ aldus Van Gulpen.

Rol adviseur

De programmamanager benadrukte dat de structurele aanpak van stikstof een gezamenlijke opgave is. Waarbij ze ook een rol voor ondernemers en adviseurs ziet. ‘Ondernemers en adviseurs moeten kijken naar het toekomstperspectief in hun gebied. En breder kijken dan alleen het eigen bedrijf of de eigen gronden.’

Tijdens de bespreking van de maatregelen om de stikstofuitstoot van de landbouw te verminderen bond Van Gulpen er ook geen doekjes om: alle opties liggen op tafel voor de toekomst. En die opties moet het kabinet koppelen met andere uitdagingen. Zoals de toekomst van de landbouw, het klimaat, energie en waterbeheer. ‘Uiteindelijk gaat het immers om de verplichting om in Nederland op landelijk niveau een gunstige staat van instandhouding te bereiken voor de natuurwaarden die op grond van de Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn een bijzondere bescherming genieten,’ legde van Gulpen nogmaals het belang van het programma Stikstofreductie en Natuurverbetering uit. ‘Om die doelstelling te bereiken moeten niet alleen bronmaatregelen ten aanzien van stikstof worden getroffen, maar moet het programma ook voorzien in een verdere investering in de verbetering van de condities voor de betrokken natuurwaarden.’

(Stik)stof tot nadenken

De naam van de presentatie van Stefan van Summeren gaf het doel en thema van de inspiratiesessie goed weer: (Stik)stof tot nadenken. De ROM-specialist bij Rombou van Flynth gaf een toelichting op de vergunningenproblematiek rondom stikstof en intern en extern salderen. De legalisatie van de PAS-meldingen was een onderwerp dat garant stond voor veel vragen van de bedrijfsadviseurs. Van Gulpen vertelde in haar presentatie al dat van de 3500 potentiële PAS-melders er 2500 zich hadden gemeld. Van Summeren gaf aan dat inmiddels de eerste beoordelingen en verzoeken om aanvullingen binnen komen. 

Dagvoorzitter Hans de Bie aan het woord

Mogelijkheden in- en extern salderen

Ook besprak hij de mogelijkheden van intern – en extern salderen. Bij extern salderen wordt de toename van stikstofdepositie in de beoogde situatie gecompenseerd door het staken van stikstofactiviteit(en) op een andere locatie(s). Van Summeren wees de adviseurs erop dat hierbij wel geldt dat er een afroming van 30% is van het saldogevende bedrijf. Verder adviseerde hij de bedrijfsadviseurs om de stikstofsituatie van klanten in beeld te brengen. ‘Bepaal de referentiesituatie, de huidige en/of de beoogde situatie en kijk naar de mogelijkheden van de beoogde situatie,’ somde de adviseur op. ‘Zo kun je de juiste strategie bepalen voor toekomstige ontwikkelplannen.’ Aan het eind van zijn presentatie maakte de ROM-specialist nog een belangrijke opmerking: ‘De stikstofdepositie is uiteindelijk bepalend in het kader van de Wet natuurbescherming. En dus niet de ammoniakemissie!’

Stikstofreductie via managementmaatregelen

Ook managementmaatregelen kunnen voor stikstofreductie zorgen. Harm Rijneveld van de HAS Hogeschool en adviseur bij DMS legde uit hoe een ondernemer via de bedrijfsvoering kan inspelen op het reduceren van stikstof op zijn of haar bedrijf. ‘Het sleutelwoord is “meebewegen”, aldus Rijneveld. ‘Er zijn meerdere (integrale) wegen die naar Rome leiden.‘ Daarmee bedoelt de docent dat er meerdere mogelijkheden zijn voor zowel de intensieve als extensieve kringloopboer om stikstof te reduceren.

Zijn pleidooi is helder: voor het maximale economisch rendement moet de melkveehouder zijn bedrijf optimaliseren en niet de koe. ‘De bedrijfs- en bodembenutting staan voorop. De veebenutting is ondergeschikt.’ Als mogelijkheden om dit te realiseren noemt hij onder meer minder krachtvoer aankopen, meer liters uit minder input halen, mest beter benutten en een betere benutting van het eigen ruwvoer.

Ook Rijneveld heeft nog een tip voor de adviseurs: ‘Zoek de grens op met de veehouder. Voor emissievermindering, gezondere koeien en kostenbesparing.’

VLB-inspiratiesessie ‘CO2, van beleid naar praktijk’

Woensdag 28 september vond in de Eemlandhoeve de VLB-inspiratiesessie ‘C02, van beleid naar praktijk’ plaats. In dit event deden adviseurs inspiratie op over een onderwerp dat aansluit bij een actualiteit of trend. Dit jaar was dat de carbon footprint. In goed Nederlands; onze koolstof of CO2 voetafdruk. Hoe krijgt het verminderen van de CO2 uitstoot invloed op ons werk als adviseur in de agrarische sector?

Vanuit diverse expertises en invalshoeken gingen we ons verdiepen in de kansen en uitdagingen ten aanzien van het verminderen van de CO2 uitstoot. De doelen hiervan zijn Europees en zijn vertaald naar een Nederlandse klimaatwet. Wat is verplicht en voor welke sectoren? Is er sprake van vrijwilligheid? Waar kan een ondernemer morgen mee aan de slag? Een drietal sprekers werden hiervoor uitgenodigd en we sloten af met een interactief rond-de-tafeldebat.

De eigenaar van de Eemlandhoeve, Jan Huijgen, mocht de aftrap verzorgen met een korte uitleg over het ontstaan en de doelstellingen van zijn bedrijf. De Eemlandhoeve zet zich in om de burger en de boer weer te verbinden, met als doel duurzaamheid. Op de Eemlandhoeve bevinden zich verschillende organisaties, die zich allemaal inzetten voor dit doel. Ondanks dat er van alles gebeurt op gebied van duurzaamheid op de Eemlandhoeve, blijft de Eemlandhoeve altijd een boerderij.

Jos Cozijnsen van Climate Neutral Group vertelde  over de rol van de CO2-markt. Het ontstaan van CO2-handel in klimaatbeleid en de rol voor het halen van het akkoord van Parijs werden uitgelegd. Het verschil tussen de verplichte CO2-markt (ETS) en de vrijwillige CO2-markt Verra/SNK kwamen aan de orde. En voor de adviseurs uiteraard een zeer interessant onderdeel, hoe CO2-waarde te generen met projecten in de landbouw.

Mariska de Rooij, van Vion Food Nederland, gaf een presentatie over het implementeren van de carbon footprint in de varkenshouderij door  blockchain-technologie. Wageningen Universiteit heeft een berekening ontwikkeld voor de carbon footprint in de varkenshouderij. Vion is aan de slag gegaan om deze berekening te implementeren in de praktijk met blockchain-technologie. Carbon footprint berekeningen laten grote verschillen zien tussen bedrijven. Dit geeft aan  dat er veel ruimte is voor verbetering. Er ligt een flinke uitdaging voor agrariërs, adviseurs en de hele keten om die verbeteringen te realiseren. Blockchain-technologie wordt gezien als middel voor vertrouwen en bewijs in de hele keten.

Sjoerd Miedema, boer en eigenaar van het bedrijf ‘De Nije Mieden’, heeft zeven jaar geleden een ingrijpende ontwikkeling  doorgemaakt. Van een gangbare melkveehouderij is het bedrijf naar een biologisch plus bedrijf gegaan. . Het bedrijf houdt zich aan de regels van de biologische Skal-certificering. Er wordt nauwelijks krachtvoer aan de koeien gegeven. De landerijen zijn zeer kruidenrijk en het is waterpeil hoog. Het bedrijf is antibioticavrij. En er wordt geëxperimenteerd met alternatieven voor chemische ontwormingsmiddelen. Miedema wil laten zien dat een efficiënte voedselproductie mogelijk is, zonder het evenwicht van de natuur te verstoren.

De avond werd afgesloten met een rond-de-tafeldebat, waarin de sprekers en Ineke Couwenberg namens de VLB, onder leiding van de dagvoorzitter Henk Lassche, in debat gingen met de deelnemers. Door vragen in een poll ontstond er een levendige discussie waaruit bleek dat de meningen soms dicht, maar soms ook ver uit elkaar lagen. Kortom, deze sessie gaf volop inspiratie aan de deelnemers om na te denken over de voor nu en in de toekomst belangrijke thema’s die aan de orde kwamen.

25 jaar VLB-RVO-overleg

Donderdag 22 september was er voor het eerst sinds 2 jaar weer een fysieke bijeenkomst van het VLB-RVO overleg.

Alle actuele onderwerpen werden besproken.

Er werd ook gevierd dat het VLB-RVO-overleg al 25 jaar plaatsvindt. Eén deelnemer neemt al 25 jaar deel aan dit overleg en deelde ervaringen en anekdotes die hem bijgebleven zijn uit deze periode.

Het begon allemaal in 1977 met afstemming over het Mineralenaangiftesysteem MINAS. Inmiddels zijn we 25 jaar verder en is het 2-maandelijks overleg tussen uitvoeringsorganisatie RVO en de VLB niet meer weg te denken. Informatie over beleid en signalen uit de agropraktijk worden gedeeld. Het VLB-RVO-overleg draagt daarmee volop bij aan de uitvoerbaarheid van de vaak complexe regelgeving op het boerenerf.

Zowel RVO als de VLB benadrukken dat het overleg als zeer belangrijk en waardevol wordt ervaren, er is wederzijds vertrouwen.

Deze mijlpaal werd uiteraard gevierd met een heerlijk stukje gebak. En alle deelnemers ontvingen een klein presentje ter herinnering aan dit 25-jarig jubileum.

Het einde van belastingvoordeel door afschaffing van de middelingsregeling

Het is een veel gebruikte regeling door agrarisch ondernemers: de middelingsregeling. En dat is ook niet zo gek. Want de middelingsregeling kan voor belastingplichtigen met sterk wisselende inkomens een flink belastingvoordeel opleveren. En wie wil dat nou niet? Uit een evaluatie door het Ministerie van Financiën in november 2018 blijkt echter dat 85% van de belastingplichtigen die in aanmerking komen voor een middelingsteruggave, er geen gebruik van maakt. Dat zou evenwel ook kunnen komen doordat veel belastingplichtigen niet bekend zijn met de middelingsregeling en zelf om toepassing ervan moeten verzoeken. Hoe dan ook het kost de belastingdienst daarnaast veel tijd en geld. Zo is het balletje gaan rollen voor de afschaffing van de middelingsregeling.  

Hoe werkt de middelingsregeling?
De middelingsregeling herberekent de verschuldigde inkomstenbelasting op basis van het gemiddelde inkomen van drie aansluitende kalenderjaren. Omdat het box 1 tarief hoger wordt naar mate het inkomen hoger wordt, kan het belastingvoordeel opleveren door de inkomens gelijkmatig over de jaren te verdelen. Dat is het geval als het gemiddelde inkomen onder een lager belastingtarief valt als het hoogste inkomen in de middelingsjaren.
Voorbeelden zijn als in een jaar een bijzondere bate wordt ontvangen. Bijvoorbeeld door staking van het bedrijf. Maar ook bijvoorbeeld als er een uitzonderlijk goed of juist slecht jaar tussen zit. En dat laatste is in de agrarische sector geen uitzondering.

Hierna wordt in een voorbeeld uitgewerkt hoe de middelingsregeling werkt. De middelingsregeling levert de belastingplichtige in onderstaand voorbeeld een voordeel van € 9.147 op.

 201920202021Totaal
Voor middeling:    
Belastbaar inkomen box 1€ 25.000€ 150.000€ 25.000€ 200.000
Belasting/premies€ 9.228€ 65.925€ 9.275€ 84.428 (A)
     
Na middeling:    
Belastbaar inkomen box 1€ 66.667€ 66.667€ 66.667€ 66.667
Belasting/premies€ 25.103€ 24.900€ 24.733€ 74.736 (B)
     
Verschil in belasting/premies   € 9.692 (A-B)
Drempel   € 545
Terug te ontvangen   € 9.147

Alleen het gedeelte van het verschil in belasting dat de drempel van € 545 overstijgt komt voor teruggave in aanmerking. Blijft het bedrag onder de drempel van € 545 dan volgt geen teruggave.

Waarmee moet rekening worden gehouden?
Een jaar kan slechts eenmaal in een middelingstijdvak worden betrokken. Het is daarom van belang om een goede afweging te maken van het middelingstijdvak. Verliesjaren worden op nihil gesteld. De middeling moet worden aangevraagd binnen 36 maanden nadat de laatste definitieve aanslag van de drie middelingsjaren vaststaat.

Hoe aanvragen?
Via het formulier ‘Verzoek om middeling inkomstenbelasting’ kan de middeling worden aangevraagd. Er hoeft alleen te worden aangegeven om welk jaar het gaat. Het is niet nodig om een berekening toe te voegen.

Hoe nu verder?
Zoals het er nu naar uitziet is 2022-2024 de laatste periode waarin de middelingsregeling kan worden toegepast. De regering denkt erover om de regeling af te schaffen. Na Prinsjesdag zal hier naar verwachting meer duidelijkheid over komen. Voor de agrarische sector zou dat de zoveelste domper zijn.

Auteurs: Robin Nijhuis, voorzitter Vaksectie Recht van de VLB in samenwerking met Ingrid Wilting, belastingadviseur bij Flynth in Dronten.

Content aangereikt aan de redactie van Nieuwe Oogst september 2022